FAQ

	Meest voorkomende vragen. (click op een vraag voor de toelichting) Wat is eigenlijk een transformator en waarom heb ik die nodig? Hoeveel armaturen kan ik aansluiten op een transformator? Kan de transformator buiten gemonteerd worden? Wat is de maximale lengte van de 12 Volt kabel vanaf de transformator naar een 12Volt verlichtingsarmatuur? Hoeveel 12Volt halogeenlampen kan ik aansluiten op een kabel? Worden de Hunza verlichtingsarmaturen in bedrijf heet? Kan ik zelf een tuin of parkverlichting aanleggen? Hoe maak ik een keuze uit de verschillende type halogeenlampen? Zijn alle door Hunza toegepaste halogeenlampen open (zonder een afsluitglas aan de bovenkant)? Zijn alle Hunza verlichtingsarmaturen uitgevoerd met een transformator? Hoe kan ik 12Volt inbouwarmaturen monteren in houten vlonders/terrassen/steigers? Uit welke materialen zijn de Hunza armaturen vervaardigd? Worden de armaturen in koperen uitvoering groen naar verloop van tijd?
	V: Wat is eigenlijk een transformator en waarom heb ik die nodig? A: Een transformator is een elektrisch of een elektronisch product dat zorgt voor de omzetting van de ingangsspanning naar een willekeurige uitgangsspanning. Voor tuinof parkverlichting is dit van 230V/50Hz (netspanning in Nederland) naar 12 Volt laagspanning. Voor mens en dier is dit een veilige manier om gebruik te maken van elektrische componenten in de buitenruimte welke bloot staan aan de atmosferische omstandigheden. Een elektrische schok zal geen gevaar voor de gezondheid opleveren. Het is dan ook niet noodzakelijk om de kabels van de transformator naar de aangesloten verlichtingsarmaturen diep in de grond in te graven (wat verplicht is met een netvoerende 230V/50Hz kabel) Voor de esthetische vorm is het wel mooier om de 12Volt kabel te verbergen onder paden, verhardingen of gewoon iets onder de grond. terug
	V: Hoeveel verlichtingsarmaturen kan ik aansluiten op een transformator? A: Omdat er zoveel verschillende transformatoren zijn met elk hun eigen specificaties (vermogen uigedrukt in watts) , moeten we de vraag eigenlijk anders formuleren: “ Wat is de juiste transformator voor het aantal aan te sluiten armaturen”? Dit is eenvoudig te beantwoorden door het totaal aan wattage van de toegepaste halogeenlampen bij elkaar op te tellen die zijn aangesloten op de transformator. Voorbeeld: Stel we willen 6 verlichtingsarmaturen aansluiten die elk een 12Volt/20 Watt halogeenlamp bevat, dan is de totale belasting 6 x 20 Watt = 120 Watt. De keuze valt dan op een 150 Watt (VA) transformator. De reden dat hier gekozen wordt voor een “zwaardere” transformator is om verschillende redenen. Omdat planten groeien hebben we in de toekomst wellicht meer licht nodig voor het uitlichten van de planten, dit kan door uitbreiding op de kabel met een extra spot/lamp of door een van de 20 Watt halogeenlampen te wisselen voor bijvoorbeeld een “zwaardere” 30 Watt halogeenlamp. In de praktijk blijkt dat het beter is de gebruikte transformator niet voor de volle 100% te belasten in verband met optimale functioneren en levensduur. Maar ook het tegenovergestelde is van belang. Zorg er altijd voor dat een transformator tenminste voor 60% van zijn capaciteit belast is. Dus sluit nooit een laagvermogen (b.v. 10 Watt) 12Volt halogeenlamp aan op een te zware transformator (b.v. 150 Watt) Met de intentie om in de nabije toekomst nog meer lampen aan te sluiten. Het enige resultaat hiervan is overbelasten van die ene 12Volt halogeenlamp met gevolg een kortere levensduur. terug
	V: Kan de transformator buiten gemonteerd worden? A: Ja, dit kan afhankelijk van het type transformator. Dit wordt weergegeven met een IP-code. De standaard transformatoren die wij voeren zijn allen geschikt voor buitengebruik. Bij de installatie van een tuin of parkverlichting word de transformator(en) meestal bevestigd tegen een muur, een tuinpaal, in een tuinhuisje of onder een houten vlonder of terras. Meestal zodanig dat zij niet direct in het zicht vallen. Daarnaast zijn er speciale transformatoren beschikbaar. De Hunza “In-ground” typen, deze transformators kunnen in of onder de grond geplaatst worden. Ze kunnen worden toegepast als blijkt dat het moeilijk is de transformator bovengronds te “verstoppen” rekening houdende met de maximale kabellengte. _terug
	V: Wat is de maximale lengte van de 12Volt kabel vanaf de transformator naar een 12Volt verlichtingsarmatuur? A: Er is altijd sprake van enige spanningsverlies over de lengte van de kabel. Afhankelijk van de totale kabellengte en de totale belasting op de kabel (zie voltage-drop) Het advies is dan ook om altijd de lengte van de kabel zo kort mogelijk te houden (zie wire-wizard) voor een optimale performance van de gebruikte producten voor uw tuin of parkverlichting. In de praktijk word (afhankelijk van het te verlichten oppervlak) het totaal aan verlichte buitenruimte dan ook meestal verdeeld in sectoren. Waarbij per sector rekening gehouden wordt met de mogelijkheid van spanningsverlies. In de gemiddelde achtertuin zie je vaak de volgende systeemconfiguratie: aan beide zijkanten van de tuin ieder een transformator (in het midden) en eventueel een extra transformator aan het uiterste einde van de tuinafscheiding (e.v.t. ook in het midden) Het spreek voor zich dat er in de buurt van de transformatoren een 230Volt aansluiting bevindt. terug
	V: Hoeveel 12Volt halogeenlampen kan ik aansluiten op een kabel? A: Wederom geldt hier de reglementen met betrekking tot mogelijkheid van spanningsverlies (de voltage-drop) Een vuistregel die veel wordt toegepast is de volgende: sluit maximaal drie halogeenlampen aan van elk 20 Watt gelijk verdeeld over 10 meter kabel. En sluit eventuele overige halogeenlampen met een hogere wattage direct met een eigen kabel op de transformator aan. Voordeel is de flexibliteit die hiermee gecreëerd wordt, de positie van deze verlichtingsarmaturen kunnen makkelijker aangepast worden. Dit zal noodzakelijk zijn bij veranderingen in de tuin of park, door groei van bomen en planten. terug
	V: Worden de Hunza verlichtingsarmaturen in bedrijf heet? A: Ja, hoewel de ene warmer wordt dan de andere. Zo zullen verlichtingsarmaturen en spots die zijn ingebouwd in bijvoorbeeld de bestrating en voorzien zijn van een 50 Watt halogeenlamp erg heet worden. Dergelijke combinaties kunnen beter niet worden toegepast in openbare ruimten, waar mens en dier in contact kunnen met de hete armatuurlens, door b,v. boven op de lamplens te gaan staan. Wilt u toch in dergelijke situaties inbouwverlichting toepassen zorgt u dan voor dat over de lens een beschermrooster is aangebracht. Een andere en eenvoudige oplossing is door een halogeenlamp toe te passen met een lager lampvermogen (20 Watt). De armatuurlens zal dan minder heet worden. In het algemeen kan gesteld worden dat alle verlichtingsarmaturen of spots met een 50 Watt halogeenlamp erg heet zullen worden. Denk hieraan indien u van plan bent om de armatuur of spot te verplaatsen of opnieuw te richten. Gebruik hierbij altijd dikke (werk)handschoenen. terug
	V: Kan ik zelf een tuin of parkverlichting aanleggen? A: In principe zou dat kunnen vanwege het feit dat alle 12Volt voerende delen geen direct gevaar voor de gezondheid opleveren. Echter er zal altijd ergens een verbinding gemaakt moeten worden met het 230V/50Hz sterkstroom netwerk. Dit geldt uiteraard voor de transformatoren maar ook voor de aan te leggen sterkstroomkabel en stopcontacten buiten. Ons advies is om dit deel van de installatie sowieso over te laten aan een erkende installateur, zodat er geen levensbedreigende situaties kunnen ontstaan. Alle apparatuur die wij leveren worden in de regel gebruikt door professionals die thuis zijn met de inrichting en installatie van 12Volt tuin of parkverlichting. Zij hebben de kennis en ervaring om het maximaal mogelijke uit een installatie te halen. terug
	V: Hoe maak ik een keuze uit de verschillende typen halogeenlampen? A: Ieder type halogeenlamp heeft zijn specificaties, zoals zijn wattage, lampvorm en grootte, fitting type en lichtspreiding. Alle Hunza modellen zijn gemaakt voor de toepassing van 12Volt Dichroic halogeenlampen en halogeenstiftlampen met een maximale vermogen van 50Watt. De AR1-11 vormt een uitzondering, de armatuur is gemaakt voor een 100 Watt halogeenlamp. Zie voor de verschillen de techniekpagina. In de praktijk is het belangrijk de juiste keuze te maken voor het type halogeenlamp dat zorgdraagt voor de lichtspreiding die men wenst om objecten optimaal te kunnen uitlichten. De 12Volt halogeenlampen hebben een lichtspreiding van 12, 24, 36 of 60 graden. Zo is het mogelijk om een smal object te uit te lichten zonder dat de direkte omgeving van het object verlicht wordt. Een lamp met 60 graden lichtspreiding zal een grotere oppervlakte kunnen verlichten. Zo zou je een deel van een terras van boven af kunnen uitlichten door een spot met zo’n lamp in een pergola te monteren. Andersom zal zo’n lamp bij het uitlichten van een smal opgaande boom niet tot het juiste effect sorteren omdat een groot deel van het licht verloren gaat in de nacht. Het is dus zaak om hiermee te experimenteren zodat voor u de juiste sfeer ontstaat. terug
	V: Zijn alle door Hunza toegepaste halogeenlampen open (zonder een afsluitglas aan de bovenkant)? A: Ja, alle Hunza modellen zijn uitgevoerd met “open-faced” 12Volt halogeenlampen. Bij vervanging moet hetzelfde type halogeenlamp terug geplaatst worden. terug
	V: Zijn de Haunza verlichtingsarmaturen uitgevoerd met een transformator? A: Enkele Hunza verlichtingsarmaturen komen met de optie voor een ingebouwde transformator (RETRO-uitvoeringen) Dit kan een uitkomst bieden indien het lastig is, of uit esthetische overweging, een aparte transformator in de buurt van de lamp te monteren. Of op die plaatsen waar reeds een sterkstroomkabel (230V/50Hz) uit de muur komt om een muurlamp/spot te bevestigen. Alle ingebouwde transformatoren zijn gefabriceerd met een maximale belasting van 60 Watt. Dit betekent dat de lampen (RETRO-uitvoeringen) met ingebouwde transformatoren alleen uitgerust kunnen worden met 20 Watt halogeenlampen De lampen zijn dimbaar. terug
	V: Hoe kan ik 12Volt inbouwarmaturen monteren in houten vlonders/terrassen/steigers. A: Wij hebben diverse lamptypen in onze productgamma die hiervoor geschikt zijn. Zie hiervoor de gebruiksaanwijzing en de eventuele benodigde accessoires. Een van de populairste Hunza modellen is de Hunza koperen pad verlichting (Path-Lite) PTL. Mede omdat voor alle koperen verlichtingsarmaturen geldt dat deze door weersinvloeden na verloop van tijd op een natuurlijke wijze verouderen (oxideren). De behuizing zal donkerder worden (bruin) met hier en daar een groene tint. Het uiterlijk van deze verlichtingsarmaturen sluiten dan uitstekend aan bij de natuurlijke kleuren van hout en steen. terug
	V: Uit welke materialen zijn de Hunza verlichtingsarmaturen vervaardigd? A: De Hunza verlichtingsarmaturen worden gemaakt van drie soorten materialen; roestvrij staal (RVS316), koper (import) en aluminium (eigen smelterij). Alle verlichtingsarmaturen van aluminium krijgen een beschermlaag van UV-bestendige poedercoating. Dit betekent dat de kleur niet zal verbleken door zonlicht. De codering voor 316 voor RVS betekent een topgradatie voor de samenstelling van RVS. In de volksmond ook wel met “marine”-kwaliteit aangeduid. Dit RVS zal zelfs in zilte of zoute omgeving niet aangetast worden en blijft dus zijn oorspronkelijke uiterlijk houden. Hooguit kunnen zoutkristallen zich afzetten op het oppervlak welke weer eenvoudig zijn te verwijderen met een vochtige doek. Koper zal door blootstelling aan de natuur na verloop van tijd donker worden en uiteindelijk een groene patina gaan vertonen. terug
	V: Worden de koperarmaturen in korte tijd groen? A: Nee, het duurt in het algemeen lang voordat er sprake is van een groene patina. Dit is een natuurlijk en chemisch proces dat tijd nodig heeft. Het is wel mogelijk dit proces te versnellen, hiervoor zijn chemische producten in de handel, welke wij niet voeren. terug